จานเพาะเลี้ยงเซลล์เป็นเครื่องมือทางชีวภาพ ในทางปฏิบัติ เราสามารถเห็นจานเพาะเลี้ยงที่มีรูปร่างและจำนวนรูที่แตกต่างกันได้ แล้วจานเพาะเลี้ยงเซลล์มีกี่ประเภท และใช้งานอย่างไร?
จานเพาะเลี้ยงเซลล์สามารถแบ่งออกเป็นแบบพื้นราบและพื้นโค้ง (รูป U และ V) ตามรูปร่างของพื้น โดยที่จานเพาะเลี้ยงแต่ละรูปทรงจะมีวัตถุประสงค์แตกต่างกัน การเพาะเลี้ยงเซลล์โดยทั่วไปจะใช้จานพื้นราบ เนื่องจากสะดวกต่อการสังเกตด้วยกล้องจุลทรรศน์ มีบริเวณพื้นที่ชัดเจน และระดับความสูงของสารน้ำเพาะเลี้ยงเซลล์จะค่อนข้างสม่ำเสมอ ดังนั้น เมื่อทำการทดลอง เช่น MTT ไม่ว่าจะเป็นเซลล์ที่เกาะหรือลอยอยู่ในสารน้ำ จะใช้จานพื้นราบทั่วไป การวัดค่าดูดกลืนแสงจำเป็นต้องใช้จานเพาะเลี้ยงที่มีพื้นราบ ในเรื่องของวัสดุ จะมีป้ายกำกับว่า "Tissue Culture (TC) Processed" สำหรับการเลี้ยงเซลล์
จานเพาะเลี้ยงเซลล์รูปตัว U หรือ V มักจะถูกใช้งานเฉพาะในกรณีที่มีความต้องการพิเศษเท่านั้น ในภูมิคุ้มกันวิทยา เมื่อผสมและเพาะเลี้ยงสองชนิดของลิมโฟไซต์ที่แตกต่างกัน เซลล์เหล่านั้นจำเป็นต้องสัมผัสกันเพื่อกระตุ้นซึ่งกันและกัน ในกรณีนี้ มักจะใช้จานรูปตัว U เพราะเซลล์จะรวมตัวกันภายในขอบเขตเล็ก ๆ จากแรงโน้มถ่วง จานเพาะเลี้ยงด้านล่างกลมสามารถใช้สำหรับการทดลองเกี่ยวกับไอโซโทปก็ได้ โดยต้องรวบรวมเซลล์เพาะเลี้ยงโดยใช้อุปกรณ์รวบรวมเซลล์ เช่น "การเพาะเลี้ยงลิมโฟไซต์ผสม" นอกจากนี้ จานรูปตัว V มักใช้ในการทดลองฆ่าเซลล์และการรวมตัวของเม็ดเลือดในภูมิคุ้มกัน การทดลองฆ่าเซลล์อาจแทนที่ด้วยจานรูปตัว U ได้ (หลังจากเติมเซลล์แล้ว หมุนเหวี่ยงด้วยความเร็วต่ำ)
ด้วยการพัฒนาอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีการวิจัยทางชีวภาพ ประเภทของจานเพาะเลี้ยงเซลล์ก็เปลี่ยนแปลงไปเพื่อตอบสนองต่อความต้องการของวิธีการเพาะเลี้ยงเซลล์ที่แตกต่างกันให้ดียิ่งขึ้น